W skrócie
- Intensywnie pachnące kwiaty w maju–czerwcu.
- Wymaga pełnego słońca i raczej zasadowej gleby.
- Odporny na mróz i suszę, długowieczny.
- Ciąć zaraz po kwitnieniu — pąki tworzą się na starych pędach.
- Silnie miododajny, przyciąga pszczoły i motyle.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Oliwkowate (Oleaceae)
- Wysokość
- 2–6 m
- Szerokość
- 1.5–4 m
- Pokrój
- Wyprostowany
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Wapienna
- Odczyn
- pH 6.5–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Maj–Czerwiec
- Mrozoodporność
- USDA 3a–7b
- Rozmnażanie
- Przez odkłady, Z sadzonek
Charakterystyka
Duży krzew lub małe drzewo o sercowatych liściach i okazałych, stożkowatych wiechach drobnych, rurkowatych, silnie pachnących kwiatów w odcieniach fioletu, bieli i różu.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Dojrzałe krzewy są odporne na suszę; regularne podlewanie potrzebne głównie w pierwszych latach i podczas pąkowania.
Nawożenie
Lilak lubi glebę zasadową — okresowe wapnowanie sprzyja kwitnieniu.
Sadzenie
Żyzna, przepuszczalna, raczej zasadowa gleba w pełnym słońcu; stanowisko cieniste ogranicza kwitnienie.
Przycinanie
Usuwać przekwitłe kwiatostany i przerzedzać krzew; stare okazy odmładzać cięciem najstarszych pędów.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Wypełniają zacienioną przestrzeń u podstawy wysokiego, ogołacającego się z dołu lilaka.
Złe sąsiedztwo
Lilak wymaga gleby zasadowej, różanecznik kwaśnej — sprzeczne wymagania glebowe uniemożliwiają wspólną uprawę.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Lilak trafił do zachodnioeuropejskich ogrodów z Imperium Osmańskiego w XVI wieku i szybko stał się jednym z najbardziej lubianych krzewów ozdobnych. Jego zapach zainspirował wiele odmian i dzieł kultury.
Zastosowanie
Do ogrodów jako soliter, w grupach, na kwitnące żywopłoty nieformowane oraz na kwiat cięty. Klasyczny element ogrodów wiejskich.
Ciekawostki
- Potoczna polska nazwa „bez” bywa myląca — lilak (Syringa) to inny rodzaj niż bez czarny (Sambucus).
- Kwiaty lilaka są jadalne i bywają używane do dekoracji oraz aromatyzowania wypieków i syropów.
Najczęstsze pytania
Dlaczego lilak nie kwitnie?
Najczęstsze przyczyny to cięcie w złym terminie (zimą/wiosną, gdy usuwa się pąki kwiatowe), zbyt duże zacienienie, nadmiar azotu lub zbyt kwaśna gleba. Lilak potrzebuje słońca i gleby zasadowej.
Kiedy przycinać lilaka?
Zaraz po przekwitnieniu (czerwiec), usuwając przekwitłe wiechy. Pąki na następny rok tworzą się latem na tegorocznych pędach, dlatego późniejsze cięcie ogranicza kwitnienie.
Co zrobić z odrostami korzeniowymi lilaka?
Lilak wypuszcza liczne odrosty korzeniowe. Można je usuwać, by ograniczyć rozrastanie, lub odkopać z korzeniem i wykorzystać do rozmnożenia krzewu.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Syringa vulgarisInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.