W skrócie
- Wymaga przepuszczalnej gleby — cebule gniją w wodzie.
- Kwiaty duże, często intensywnie pachnące (mieszańce orientalne).
- Sadzić głęboko — na ok. 3 wysokości cebuli.
- ŚMIERTELNIE toksyczna dla kotów — nawet pyłek i woda z wazonu.
- Liście zostawić do zżółknięcia — odżywiają cebulę.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Liliowate (Liliaceae)
- Wysokość
- 0.6–1.5 m
- Szerokość
- 0.2–0.3 m
- Pokrój
- Wyprostowany
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Próchniczna, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 6–7
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Czerwiec–Sierpień
- Mrozoodporność
- USDA 4a–9a
- Rozmnażanie
- Z cebul / bulw, Przez podział
Charakterystyka
Roślina cebulowa o sztywnej, ulistnionej łodydze zwieńczonej jednym lub kilkoma dużymi, sześciopłatkowymi kwiatami w kształcie trąby, misy lub z odgiętymi płatkami, w bardzo szerokiej gamie barw.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Wymaga przepuszczalnej gleby — cebule gniją w wodzie stojącej. Podlewać umiarkowanie w okresie wzrostu i kwitnienia.
Nawożenie
Potas wspiera trwałe łodygi i intensywne kwitnienie.
Sadzenie
Przepuszczalna, żyzna gleba; sadzić na głębokość ok. 3 wysokości cebuli, na przepuszczalnej poduszce z piasku dla ochrony przed gniciem.
Przycinanie
Usuwać przekwitłe kwiaty; łodygi i liście zostawić do zżółknięcia, bo odżywiają cebulę.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Ocieniają glebę i chłodzą cebule lilii, których „stopy” lubią cień, podczas gdy kwiaty potrzebują słońca.
Złe sąsiedztwo
Cebule lilii gniją w podmokłym podłożu wymaganym przez rośliny wilgociolubne.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | — |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Śmiertelna | Lilie są śmiertelnie toksyczne dla kotów — nawet pyłek lub woda z wazonu mogą wywołać ostrą niewydolność nerek. |
Historia i pochodzenie
Lilie są uprawiane od starożytności — lilia biała (Lilium candidum) była symbolem czystości już w kulturze minojskiej i chrześcijańskiej. Współczesne bogactwo odmian to efekt XX-wiecznej hodowli mieszańców.
Zastosowanie
Do rabat bylinowych, ogrodów ozdobnych, donic i na kwiat cięty. Ze względu na toksyczność dla kotów odradzane w domach z tymi zwierzętami.
Ciekawostki
- Lilie należą do roślin najbardziej niebezpiecznych dla kotów — kontakt z dowolną częścią rośliny lub wodą z wazonu grozi śmiertelną niewydolnością nerek.
- Nie wszystkie „lilie” to prawdziwe lilie — liliowce (Hemerocallis) czy lilie wodne to zupełnie inne rośliny.
Najczęstsze pytania
Czy lilie są niebezpieczne dla kotów?
Tak, skrajnie — lilie z rodzaju Lilium są śmiertelnie toksyczne dla kotów. Nawet zjedzenie pyłku, liścia czy napicie się wody z wazonu może wywołać ostrą, często śmiertelną niewydolność nerek. W domu z kotem należy ich unikać.
Jak głęboko sadzić cebule lilii?
Głęboko — na około trzykrotność wysokości cebuli (zwykle 12-18 cm). Głębokie sadzenie stabilizuje wysokie łodygi i chroni cebule przed przemarznięciem.
Dlaczego lilia się przewraca?
Wysokie odmiany z ciężkimi kwiatami mogą wymagać podpór. Pomaga też głębokie sadzenie i stanowisko osłonięte od silnego wiatru.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — LiliumInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.