W skrócie
- Wymaga pełnego słońca i bardzo dobrze przepuszczalnej gleby.
- Wysoce odporny na suszę — nie znosi przelania.
- W polskim klimacie w gruncie wymaga okrycia zimą lub uprawy donicowej.
- Liście można zbierać przez cały rok — roślina jest zimozielona.
- Silny zapach naturalnie odstrasza część szkodników ogrodowych.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Jasnotowate (Lamiaceae)
- Wysokość
- 0.5–1.5 m
- Szerokość
- 0.5–1 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Piaszczysta, Wapienna
- Odczyn
- pH 6–8
- Wilgotność
- Sucha
- Kwitnienie
- Kwiecień–Czerwiec
- Mrozoodporność
- USDA 7a–10b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek
Charakterystyka
Zimozielony półkrzew o sztywnych, wyprostowanych lub rozłożystych pędach i wąskich, igiełkowatych liściach o intensywnym, żywicznym zapachu. Drobne, niebiesko-fioletowe kwiaty pojawiają się wiosną.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Bardzo odporny na suszę. Podlewać tylko po całkowitym przeschnięciu podłoża — nadmiar wody powoduje gnicie korzeni.
Nawożenie
Rozmaryn dobrze rośnie na ubogich glebach — nie wymaga intensywnego nawożenia.
Sadzenie
Stanowisko ciepłe, osłonięte, o przepuszczalnej glebie — w Polsce w gruncie wymaga okrycia na zimę lub uprawy donicowej.
Przycinanie
Skracać młode pędy, formując zwarty krzaczek; można pozyskiwać na bieżąco gałązki do kuchni.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Śródziemnomorski towarzysz o identycznych potrzebach glebowych i wodnych.
Bliski gatunek o tych samych wymaganiach — słońce, sucha przepuszczalna gleba.
Silny zapach rozmarynu może odstraszać bielinka kapustnika składającego jaja na kapuście.
Złe sąsiedztwo
Skrajnie różne wymagania wodne i glebowe (susza i zasadowość vs stała wilgoć i kwaśny odczyn) uniemożliwiają wspólną uprawę.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Nazwa rozmaryn pochodzi z łaciny „ros marinus” — rosa morska, nawiązując do naturalnego siedliska na wybrzeżach Morza Śródziemnego. Od starożytności symbol pamięci i wierności, szeroko stosowany w kuchni śródziemnomorskiej.
Zastosowanie
Do ogrodów ziołowych i śródziemnomorskich, na suche skarpy, do uprawy w donicach na balkonie i tarasie oraz jako przyprawa kuchenna.
Ciekawostki
- W wielu krajach śródziemnomorskich rozmaryn jest symbolem pamięci używanym na pogrzebach i ślubach.
- Olejek rozmarynowy jest jednym z najczęściej badanych olejków eterycznych pod kątem właściwości antyoksydacyjnych.
Najczęstsze pytania
Czy rozmaryn przetrwa polską zimę w gruncie?
W cieplejszych regionach Polski i przy dobrym okryciu (agrowłóknina, kopczykowanie) tak, ale bezpieczniej jest uprawiać go w donicy i przenosić na zimę do chłodnego, jasnego pomieszczenia.
Dlaczego mój rozmaryn usycha mimo podlewania?
Najczęstsza przyczyna to przelanie — rozmaryn źle znosi stale wilgotną glebę i gnicie korzeni. Sprawdź drenaż i podlewaj dopiero po przeschnięciu podłoża.
Jak zbierać rozmaryn, żeby nie osłabić rośliny?
Zbieraj młode, zielone końcówki pędów, zostawiając starsze, zdrewniałe partie — regularne, umiarkowane zbieranie działa jak przycinanie i pobudza roślinę do krzewienia.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Growing rosemaryInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.