W skrócie
- Rośnie bardzo szybko — nawet 2-3 m rocznie po ukorzenieniu.
- Przytwierdza się samodzielnie do murów i podpór za pomocą przylg.
- Liście jesienią przebarwiają się na intensywną czerwień.
- Owoce są toksyczne dla ludzi i zwierząt domowych.
- Wymaga regularnego przycinania, by nie zniszczyć rynien i elewacji.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Winoroślowate (Vitaceae)
- Wysokość
- 10–20 m
- Szerokość
- 3–6 m
- Pokrój
- Zwisający
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień, Cień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 5.5–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- Czerwiec–Lipiec
- Mrozoodporność
- USDA 3b–9b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek, Przez odkłady
Charakterystyka
Drewniejące pnącze o dłoniastozłożonych liściach z pięciu listków, przyczepiające się do podłoża za pomocą wąsów zakończonych przylgami. Drobne, zielonkawe kwiaty są mało widoczne, ozdobą są ciemnoniebieskie jagody jesienią.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Po ukorzenieniu bardzo odporny na suszę; podlewanie potrzebne głównie w pierwszym roku po posadzeniu.
Nawożenie
Roślina niewymagająca — nadmiar nawozu prowadzi do nadmiernego, trudnego do kontrolowania wzrostu.
Sadzenie
Toleruje niemal każdą glebę; potrzebuje stabilnej podpory lub muru — przytwierdza się przylgami samodzielnie.
Przycinanie
Ograniczać intensywny wzrost, usuwać pędy rosnące w niepożądanych kierunkach (rynny, dachówki).
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Winobluszcz przytwierdza się samodzielnie za pomocą przylg i nie wymaga dodatkowego mocowania na stabilnych, pionowych powierzchniach.
Złe sąsiedztwo
Bardzo szybki wzrost i rozłożyste pędy winobluszczu mogą przerastać i zagłuszać niższe rośliny w pobliżu.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Umiarkowana | Owoce (jagody) zawierają szczawiany wapnia i są toksyczne przy spożyciu. |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Sprowadzony do Europy z Ameryki Północnej w XVII wieku jako roślina ozdobna, dziś powszechnie uprawiany do porastania murów, altan i ogrodzeń.
Zastosowanie
Do porastania murów, ogrodzeń, altan i pergoli. Doskonały jako naturalna izolacja termiczna elewacji latem oraz osłona dla ptaków gniazdujących.
Ciekawostki
- Mimo nazwy „dzikie wino”, winobluszcz nie jest spokrewniony z winoroślą uprawną w sensie użytkowym — jego owoce nie nadają się do spożycia.
- Czerwone jesienne przebarwienie liści to efekt rozkładu chlorofilu odsłaniającego czerwone antocyjany.
Najczęstsze pytania
Czy winobluszcz niszczy elewację budynku?
Przylgi winobluszczu mogą uszkadzać słabe, spękane tynki, ale na solidnych, nienaruszonych powierzchniach zwykle nie powodują szkód. Warto regularnie kontrolować stan elewacji i przycinać pędy przy rynnach.
Jak szybko winobluszcz pokryje ścianę?
Przy dobrych warunkach potrafi przyrastać 2–3 metry rocznie po ukorzenieniu, więc pełne pokrycie ściany domu jest możliwe w ciągu 3–5 lat.
Czy owoce winobluszczu są jadalne dla ptaków?
Tak, ptaki chętnie zjadają owoce winobluszczu jesienią i zimą, mimo że są toksyczne dla ludzi i większości ssaków.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Parthenocissus quinquefoliaInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.