W skrócie
- Wymaga pełnego słońca, ciepła i żyznej, wilgotnej gleby.
- Wrażliwa na zimno — sadzić dopiero po połowie maja.
- Regularne uszczykiwanie wierzchołków pobudza krzewienie.
- Po zakwitnięciu liście gorzknieją — usuwać pąki kwiatowe.
- Dobrze rośnie w towarzystwie pomidorów.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Jasnotowate (Lamiaceae)
- Wysokość
- 0.2–0.6 m
- Szerokość
- 0.2–0.3 m
- Pokrój
- Wyprostowany
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–7
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Lipiec–Wrzesień
- Mrozoodporność
- USDA 10a–11b
- Rozmnażanie
- Z nasion, Z sadzonek
Charakterystyka
Jednoroczna roślina zielna o czterokanciastej łodydze i owalnych, aromatycznych liściach. Drobne, wargowe kwiaty zebrane w kłosowate kwiatostany na szczytach pędów. Odmiany różnią się barwą liści i profilem aromatu.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Wymaga regularnego podlewania u nasady (nie na liście), rano. Wrażliwa na przesuszenie i chłód — więdnie przy niedoborze wody.
Nawożenie
Umiarkowane; zbyt intensywne nawożenie osłabia aromat liści.
Sadzenie
Żyzna, przepuszczalna, ciepła gleba w pełnym słońcu; wrażliwa na zimno — nie sadzić przed połową maja.
Przycinanie
Uszczykiwać wierzchołki nad parą liści — pobudza krzewienie i opóźnia kwitnienie.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Klasyczne towarzystwo kuchenne; niektóre badania wskazują, że bazylia może odstraszać wciornastki i mszyce od pomidora.
Złe sąsiedztwo
Ruta wydziela substancje allelopatyczne hamujące wzrost bazylii w bezpośrednim sąsiedztwie.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Bazylia pochodzi z tropikalnej Azji, gdzie od dawna ma znaczenie kulinarne, lecznicze i religijne (w Indiach święta bazylia tulsi). Do Europy trafiła przez Bliski Wschód w starożytności, stając się filarem kuchni śródziemnomorskiej.
Zastosowanie
Do uprawy w ogrodzie warzywnym i ziołowym, w donicach na balkonie, parapecie i tarasie. Liście używane świeże jako przyprawa; roślina odstrasza część owadów.
Ciekawostki
- Nazwa pochodzi od greckiego „basilikón” — królewski.
- Bazylia to kluczowy składnik włoskiego pesto alla genovese.
Najczęstsze pytania
Dlaczego bazylia więdnie mimo podlewania?
Częste przyczyny to chłód (bazylia jest wrażliwa na temperatury poniżej 10°C), przelanie i gnicie korzeni lub odwrotnie — przesuszenie. Potrzebuje ciepła, słońca i równomiernej wilgoci.
Jak zbierać bazylię, by rosła bujniej?
Uszczykiwać wierzchołki pędów nad parą liści, zamiast obrywać pojedyncze liście z dołu. Pobudza to roślinę do rozgałęziania i daje więcej liści.
Dlaczego kupiona w doniczce bazylia szybko ginie?
Bazylie ze sklepu to często wiele siewek stłoczonych w jednej doniczce, konkurujących o wodę i światło. Warto je rozsadzić lub od początku uprawiać z nasion w rozstawie.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — BasilInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.