W skrócie
- Wymaga pełnego słońca i regularnego, równomiernego podlewania.
- Odmiany tyczne wymagają usuwania pasierbi i prowadzenia na podporze.
- Liście i niedojrzałe owoce są toksyczne — jadalne są tylko dojrzałe owoce.
- Nieregularne podlewanie powoduje pękanie owoców.
- Nie sadzić po ziemniakach — te same choroby grzybowe (zaraza ziemniaczana).
Dane botaniczne
- Rodzina
- Psiankowate (Solanaceae)
- Wysokość
- 0.6–2.5 m
- Szerokość
- 0.4–0.6 m
- Pokrój
- Wyprostowany
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Próchniczna, Gliniasta
- Odczyn
- pH 6–6.8
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Czerwiec–Sierpień
- Mrozoodporność
- USDA 9a–11b
- Rozmnażanie
- Z nasion
Charakterystyka
Roślina zielna o omszonych, silnie pachnących liściach pierzasto podzielonych. Kwiaty żółte, drobne, zebrane w grona. Owoce to jagody o zróżnicowanym kształcie, wielkości i barwie w zależności od odmiany.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Wymaga regularnego, równomiernego podlewania — nieregularne nawadnianie powoduje pękanie owoców i suchą zgniliznę wierzchołkową.
Nawożenie
Wysoki potas wspiera owocowanie; nadmiar azotu skutkuje bujną zielenią kosztem owoców.
Sadzenie
Żyzna, przepuszczalna gleba wzbogacona kompostem; stanowisko ciepłe i osłonięte od wiatru.
Przycinanie
Usuwać pasierbie (bocznie pędy z kątów liści) u odmian tycznych, prowadzić na jednym lub dwóch pędach głównych.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Silny zapach rozmarynu może odstraszać bielinka i inne owady atakujące pomidory.
Klasyczne towarzystwo kuchenne; niektóre badania wskazują, że bazylia może odstraszać wciornastki i mszyce od pomidora.
Wydzieliny korzeni aksamitki ograniczają populację szkodliwych nicieni glebowych w rejonie korzeni pomidora.
Złe sąsiedztwo
Ta sama rodzina botaniczna (psiankowate) — współdzielą te same choroby i szkodniki, np. zarazę ziemniaczaną, co zwiększa ryzyko infekcji.
Koper wydziela substancje allelopatyczne hamujące wzrost wielu warzyw, w tym pomidora.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Biały, mączysty nalot na liściach, pędach i pąkach. Liście żółkną, deformują się i przedwcześnie opadają.
Zaraza ziemniaka i pomidoraCiemnobrązowe, rozlewające się plamy na liściach (często z jaśniejszą obwódką i białawym nalotem od spodu przy wilgoci), brunatne smugi na łodygach oraz twarde, brązowe zgnilizny na owocach pomidora. W wilgotne, ciepłe lata rozwija się błyskawicznie i potrafi zniszczyć uprawę w kilka dni.
MszyceDrobne (1–3 mm) owady o miękkim ciele, zielone, czarne lub różowe, żerujące gromadnie na młodych pędach i spodniej stronie liści. Wydzielają lepką rosę miodową.
Mączlik szklarniowyDrobne (1–2 mm) białe owady przypominające maleńkie ćmy, zrywające się chmurą po poruszeniu rośliny. Żerują na spodniej stronie liści, wysysając soki i wydzielając rosę miodową. Powodują żółknięcie i osłabienie. Częsty na pomidorach, papryce, ogórkach i pelargoniach, zwłaszcza w tunelach i szklarniach.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Liście i łodygi zawierają solaninę i są niejadalne; dojrzałe owoce są bezpieczne i jadalne. |
| Psy | Umiarkowana | Zielone części rośliny i niedojrzałe owoce są toksyczne dla psów. |
| Koty | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Pomidor pochodzi z Ameryki Południowej i Środkowej, gdzie był uprawiany przez Azteków. Do Europy trafił w XVI wieku, początkowo uprawiany jako roślina ozdobna — długo uważano go za trujący ze względu na pokrewieństwo z trującymi psiankowatymi.
Zastosowanie
Do uprawy w ogrodzie, tunelu foliowym, szklarni oraz w donicach na balkonie (odmiany karłowe). Owoce do spożycia na surowo, przetworów i sosów.
Ciekawostki
- Botanicznie pomidor jest owocem (jagodą), choć kulinarnie traktowany jest jak warzywo.
- Istnieje ponad 10 000 odmian pomidora uprawianych na świecie.
Najczęstsze pytania
Dlaczego owoce pomidora pękają?
Najczęstsza przyczyna to nieregularne podlewanie — okres suszy, po którym następuje obfite podlewanie lub deszcz, powoduje gwałtowny napływ wody do owocu i pęknięcie skórki.
Co to jest sucha zgnilizna wierzchołkowa pomidora?
To fizjologiczne zaburzenie spowodowane niedoborem wapnia, często wynikające z nieregularnego podlewania, a nie choroby grzybowej. Regularne, równomierne nawadnianie zapobiega temu problemowi.
Czy można sadzić pomidory po ziemniakach?
Nie zaleca się — obie rośliny należą do psiankowatych i są podatne na te same choroby, np. zarazę ziemniaczaną, która łatwo przenosi się między nimi.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Growing tomatoesInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.