W skrócie
- Osiąga 25–40 m wysokości i może żyć setki lat.
- Rośnie wolno; preferuje głębokie, żyzne, umiarkowanie wilgotne gleby.
- Kwitnie w kwietniu–maju, żołędzie dojrzewają jesienią.
- Ogromna wartość ekologiczna — żywi setki gatunków owadów i ptaków.
- Żołędzie są toksyczne dla koni.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Bukowate (Fagaceae)
- Wysokość
- 25–40 m
- Szerokość
- 15–25 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Wolne
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Ilasta
- Odczyn
- pH 4.5–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- Kwiecień–Maj
- Mrozoodporność
- USDA 4a–8b
- Rozmnażanie
- Z nasion
Charakterystyka
Potężne drzewo o szerokiej, nieregularnej koronie i grubym, bruzdowanym pniu. Liście odwrotnie jajowate, klapowane, o krótkim ogonku. Żołędzie osadzone na długiej szypułce — stąd nazwa gatunku.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Podlewania wymagają głównie młode drzewa w pierwszych latach; okazy dojrzałe są samowystarczalne.
Nawożenie
Dla młodych okazów wystarczy ściółkowanie wiosną.
Sadzenie
Głęboka, żyzna gleba; dąb wytwarza długi korzeń palowy, więc źle znosi przesadzanie starszych okazów.
Przycinanie
Usuwać jedynie pędy chore, martwe i krzyżujące się — cięcie formujące ograniczyć do minimum.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Cienioznośne geofity dobrze rosną pod luźną koroną dębu i wykorzystują wiosenne światło przed rozwojem liści.
Złe sąsiedztwo
Rozległy system korzeniowy dębu silnie konkuruje o wodę i składniki pokarmowe.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Żołędzie i liście zawierają garbniki (taniny) — surowe żołędzie są niejadalne. |
| Konie | Wysoka | Żołędzie i młode liście są toksyczne dla koni. |
| Psy | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Dąb od wieków symbolizuje siłę i trwałość; w kulturze słowiańskiej i germańskiej uważany za drzewo święte. Najstarsze polskie dęby (np. Bartek, Chrobry) mają setki lat.
Zastosowanie
Do parków, alej, dużych ogrodów i zadrzewień krajobrazowych. Ze względu na rozmiary nieodpowiedni do małych działek.
Ciekawostki
- Pojedynczy stary dąb potrafi być domem dla ponad 500 gatunków bezkręgowców.
- Drewno dębowe, bogate w garbniki, przez wieki służyło do budowy i wyrobu beczek.
Najczęstsze pytania
Jak szybko rośnie dąb szypułkowy?
Rośnie wolno — przyrost roczny młodego drzewa to zwykle 30–50 cm. W zamian osiąga ogromne rozmiary i żyje setki lat.
Czy dąb nadaje się do małego ogrodu?
Nie. Docelowa wysokość 25–40 m i rozłożysty system korzeniowy sprawiają, że dąb szypułkowy pasuje do parków i dużych działek.
Czy żołędzie są trujące?
Surowe żołędzie zawierają garbniki i są niejadalne dla ludzi, a dla koni wręcz toksyczne. Po obróbce (moczenie, prażenie) były dawniej wykorzystywane spożywczo.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- Lasy Państwowe — gatunki drzewInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.