Klematis wielkokwiatowy

Pierwszym objawem jest nagłe więdnięcie i zasychanie liści na pojedynczych gałęziach lub po jednej stronie korony, podczas gdy reszta rośliny pozostaje pozornie zdrowa. W przekroju poprzecznym porażonego pędu widać brunatne lub zielonkawe przebarwienie drewna — to zaczopowane przez grzyba wiązki naczyniowe, które przestają przewodzić wodę. Choroba postępuje w kolejnych latach, obejmując coraz większą część korony i prowadząc do stopniowego zamierania rośliny. Szczególnie wrażliwe są klony (zwłaszcza klon palmowy), katalpa oraz wiele innych drzew, krzewów i bylin. Choroba przybiera dwie postacie: „ostrą”, gdy gałąź lub cała roślina zamiera gwałtownie w ciągu kilku tygodni, oraz „chroniczną” — powolne zamieranie rozłożone na kilka sezonów, z drobniejszymi, przejaśnionymi liśćmi, brzeżnym zasychaniem blaszek (przypominającym poparzenie słoneczne) i przedwczesnym przebarwianiem jesiennym na porażonych pędach. Sektorowe, jednostronne rozmieszczenie objawów jest znakiem rozpoznawczym werticiliozy przede wszystkim na roślinach drzewiastych — zamiera ta część korony, którą zaopatrują zaczopowane naczynia. Przebarwienie drewna widać najlepiej tuż pod korą jako podłużne smugi, a na przekroju jako przerywany pierścień; u klonów bywa oliwkowozielone. Objawy nasilają się w upały i w czasie suszy, gdy zapotrzebowanie na wodę przewyższa wydolność uszkodzonych wiązek. Na roślinach zielnych (dalia, aster, chryzantema, pomidor, ziemniak, truskawka) obserwuje się więdnięcie i żółknięcie dolnych liści, karłowacenie oraz jednostronne (połowiczne) żółknięcie blaszki — na tych gatunkach sam obraz objawów jest jednak zawodny w różnicowaniu, bo jednostronne żółknięcie bywa wywoływane także przez fuzariozę. Samo przebarwienie wiązek nie jest jednoznaczne — pewne rozpoznanie wymaga izolacji laboratoryjnej patogenu.

Ślimaki nagie i skorupkowe żerujące nocą i po deszczu. Objawy: nieregularne dziury w liściach i całkowicie ogryzione młode siewki, srebrzyste ślady śluzu na liściach i ziemi. Największe szkody w wilgotnych, ocienionych miejscach — szczególnie na sałacie, truskawkach i funkiach. Najgroźniejsze w ogrodach są ślimaki nagie (pozbawione zewnętrznej muszli): ślimak luzytański (Arion vulgaris, dawniej opisywany jako A. lusitanicus) oraz pomrowik plamisty (Deroceras reticulatum). Pomrów wielki (Limax maximus) bywa do nich morfologicznie podobny, ale żeruje głównie na rozkładającej się materii organicznej i grzybach, bywa nawet drapieżcą innych ślimaków, więc jako szkodnik żywych roślin ma niewielkie znaczenie. Formy skorupkowe — wstężyki (Cepaea) czy chroniony winniczek (Helix pomatia) — wyrządzają zwykle mniejsze szkody. Ciało jest miękkie, wydłużone i stale pokryte śluzem; na głowie widoczne są dwie pary wysuwanych czułków — dłuższa górna niesie oczy, krótsza dolna pełni funkcję dotykowo-węchową. Ślimaki są obojnakami: składają kuliste, przezroczyste lub perłowe jaja w skupiskach, ukryte w wilgotnej glebie, pod kamieniami i w ściółce. Jeden osobnik ślimaka luzytańskiego potrafi złożyć kilkaset jaj; zimują zarówno jaja, jak i młode ślimaki, a żerowanie trwa od wiosny do późnej jesieni, nasilając się w ciepłe, wilgotne noce. Uszkodzenia mają gładkie brzegi i powstają często w środku blaszki liściowej, nie tylko od krawędzi; siewki i rozsada bywają zjadane do gołej ziemi, a na truskawkach oraz dojrzewających warzywach ślimaki wygryzają zagłębienia w owocach. Diagnostycznie rozstrzygający jest zaschnięty, srebrzyście połyskujący ślad śluzu — nie pozostawia go żaden owad.

Drobne (1–3 mm) owady o miękkim ciele, zielone, czarne lub różowe, żerujące gromadnie na młodych pędach i spodniej stronie liści. Wydzielają lepką rosę miodową. Cechą diagnostyczną odróżniającą mszyce od innych drobnych owadów ssących jest para syfonów (rurkowatych wyrostków) na końcu odwłoka oraz ogonek (cauda); w jednej kolonii występują zwykle formy bezskrzydłe (dzieworodne samice) obok uskrzydlonych migrantek, które latem nalatują na nowe rośliny. Latem mszyce rozmnażają się dzieworodnie i żyworodnie, w wielu pokoleniach, dzięki czemu populacja narasta lawinowo; jesienią u wielu gatunków pojawia się pokolenie płciowe składające zimujące jaja na żywicielu, a gatunki dwudomowe przenoszą się między żywicielem zimowym (często drzewem lub krzewem) a letnim (rośliną zielną). Objawy żerowania to skręcanie, kędzierzawienie i deformacja młodych liści, zahamowanie wzrostu, żółknięcie oraz opadanie pąków i zawiązków. Obfita rosa miodowa oblepia liście, a rozwijający się na niej grzyb czerni sadzakowej tworzy czarny nalot ograniczający fotosyntezę; rosą miodową żywią się mrówki, które w zamian bronią kolonii przed drapieżcami. Mszyce są też ważnymi wektorami wirusów roślinnych (m.in. mozaik), przenosząc je z rośliny na roślinę już podczas krótkiego kłucia próbnego.