W skrócie
- Najpopularniejszy iglak na żywopłoty w Europie Środkowej.
- Wymaga regularnego podlewania — wrażliwy na suszę.
- Znosi cięcie formujące, ale nie w stare, bezlistne drewno.
- Wszystkie części zawierają toksyczny tujon.
- Mrozoodporny, ale w mroźne, bezśnieżne zimy może się przesuszać.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Cyprysowate (Cupressaceae)
- Wysokość
- 3–15 m
- Szerokość
- 1–4 m
- Pokrój
- Kolumnowy
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–8
- Wilgotność
- Umiarkowana, Wilgotna
- Kwitnienie
- —
- Mrozoodporność
- USDA 3a–8a
- Rozmnażanie
- Z sadzonek
Charakterystyka
Zimozielone drzewo o stożkowatym lub kolumnowym pokroju i spłaszczonych, łuskowatych liściach o intensywnym, żywicznym zapachu po roztarciu. Liczne odmiany różnią się barwą (od ciemnozielonej po złocistą) i wielkością.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Wrażliwy na przesuszenie — brązowienie łusek to często skutek suszy. Wymaga regularnego podlewania, zwłaszcza w pierwszych latach i w upały.
Nawożenie
Nawozy do iglaków zawierają magnez zapobiegający żółknięciu; ostatnie nawożenie do lipca.
Sadzenie
Żyzna, umiarkowanie wilgotna gleba; na żywopłot sadzić w rozstawie 50–70 cm.
Przycinanie
Formować regularnie, przycinając tegoroczne przyrosty; unikać cięcia w stare, bezlistne drewno.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Zielona ściana tui stanowi neutralne tło dla kwitnących bylin i traw sadzonych przed nią.
Złe sąsiedztwo
Gęsty żywopłot z tui silnie zacienia i osusza glebę u swojej podstawy, utrudniając wzrost roślin tuż obok.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Umiarkowana | Zawiera tujon — olejek i pędy są toksyczne przy spożyciu, sok może podrażniać skórę. |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Umiarkowana | — |
| Konie | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Żywotnik zachodni był pierwszym drzewem północnoamerykańskim wprowadzonym do uprawy w Europie (XVI wiek). Nazwa „drzewo życia” (arborvitae) pochodzi od rzekomego wyleczenia szkorbutu odwarem z jego liści u francuskich odkrywców.
Zastosowanie
Przede wszystkim na formowane żywopłoty i ściany zieleni, a także jako soliter i do nasadzeń w grupach. Odmiany karłowe do małych ogrodów i donic.
Ciekawostki
- Nazwa łacińska „arborvitae” oznacza „drzewo życia”.
- Mimo ogromnej popularności na żywopłoty, tuje mają niską wartość dla rodzimej przyrody w porównaniu z rodzimymi krzewami liściastymi.
Najczęstsze pytania
Dlaczego tuja brązowieje?
Najczęstsze przyczyny to przesuszenie (zwłaszcza w mroźne, bezśnieżne zimy i upalne lata), zbyt głębokie sadzenie lub cięcie w stare drewno. Kluczowe jest regularne podlewanie.
Jak gęsto sadzić tuje na żywopłot?
Zwykle co 50–70 cm dla odmiany 'Brabant' i co 40–60 cm dla wolniej rosnącej 'Smaragd', zależnie od pożądanego tempa zwarcia żywopłotu.
Czy tuja jest trująca?
Tak — wszystkie części zawierają tujon, toksyczny przy spożyciu dla ludzi i zwierząt. Sok może też podrażniać skórę, dlatego przy cięciu warto używać rękawic.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Thuja occidentalisInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.